Emas & Logam Berharga: Bila Untung Jualan Kena Cukai?

Adakah untung jualan emas dikenakan cukai?

Jawapan ringkas: ia bergantung kepada fakta dan keadaan. Di Malaysia, cukai pendapatan dikenakan ke atas pendapatan, bukan ke atas kekayaan atau keuntungan modal semata-mata. Keuntungan daripada jualan emas mungkin dikenakan cukai jika aktiviti itu bersifat perniagaan, tetapi tidak dikenakan cukai jika ia sekadar pelaburan pasif.

Rangka kerja pengecasan: s.3 dan s.4 ACP

Di bawah Akta Cukai Pendapatan 1967 (ACP 1967), s.3 menetapkan bahawa cukai pendapatan dikenakan ke atas pendapatan seseorang. Seksyen 4 pula menyenaraikan kelas pendapatan yang dikenakan cukai:

• (a) keuntungan daripada perniagaan;
• (b) penggajian;
• (c) dividen, faedah atau diskaun;
• (d) sewa, royalti atau premium;
• (e) pencen atau anuiti;
• (f) keuntungan lain yang tidak termasuk dalam perenggan di atas.

Sumber: AGC LOM — Akta Cukai Pendapatan 1967 (Akta 53), teks dalam talian setakat 1 Januari 2026 (lihat bahagian Sumber rasmi).

Tiada cukai keuntungan modal am

Malaysia tidak mengenakan cukai keuntungan modal am. Cukai Keuntungan Modal (CGT) di bawah s.4(aa) terhad kepada pelupusan saham syarikat tidak tersenarai (dan saham syarikat relevan) oleh syarikat, LLP, koperasi dan badan amanah. Oleh itu, emas dan logam berharga berada di luar skop CGT.

Cukai Keuntungan Harta Tanah (CKHT/RPGT) pula hanya terpakai kepada harta tanah, bukan emas.

Sumber: HASiL — Garis Panduan Cukai Keuntungan Modal Bagi Saham Tidak Tersenarai; AGC LOM — Akta Cukai Pendapatan 1967 (lihat bahagian Sumber rasmi).

Perhatian: tiada Ketetapan Umum atau Soalan Lazim rasmi khusus bertajuk "emas" atau "logam berharga" ditemui dalam indeks HASiL pada semakan 2026-11-08. Rawatan cukai bergantung pada ujian fakta perniagaan — jangan anggap ia sebagai ketetapan rasmi. Perkara ini masih menunggu pengesahan rasmi HASiL — semak semula dengan HASiL sebelum membuat keputusan.

Dealer vs pelabur: bila ia menjadi perniagaan?

HASiL menyenaraikan "keuntungan jualan emas" sebagai pendapatan yang layak dikenakan cukai di bawah s.4 dan dilaporkan melalui Borang Nyata (BNCP) kategori B (perniagaan) atau BE. Persoalan utamanya: adakah anda peniaga (dealer) atau pelabur?

Ujian "badges of trade" lazim digunakan untuk membezakan perniagaan daripada pelaburan pasif. Faktor yang dipertimbangkan termasuk:

• Kekerapan urus niaga — semakin kerap, semakin menunjukkan aktiviti perniagaan;
• Tempoh pegangan — pegangan jangka pendek lebih cenderung kepada dagangan;
• Niat — membeli dengan niat menjual semula untuk mendapat untung;
• Skala transaksi;
• Organisasi — struktur perniagaan, pekerjaan staf, promosi;
• Sumber pendapatan — sama ada pendapatan utama daripada aktiviti tersebut.

Sumber: HASiL — Slaid "Pengenalan Cukai Atas Untung Pelaburan Emas Dan Komisen Perunding" T2024; AGC LOM — Akta Cukai Pendapatan 1967 (lihat bahagian Sumber rasmi).

Senario 1: Peniaga emas

Encik Amir membeli dan menjual jongkong emas secara kerap, sistematik dan berskala dengan niat mendapat untung. Aktiviti ini bersifat perniagaan — keuntungannya adalah pendapatan perniagaan di bawah s.4(a) ACP dan mesti dilaporkan dalam BNCP kategori B (Borang B).

Senario 2: Pelabur pasif

Puan Sarah menyimpan emas fizikal untuk tempoh jangka panjang tanpa aktiviti perdagangan. Apabila dia menjualnya kemudian, keuntungan itu bersifat modal — tidak dikenakan cukai di bawah s.4, dan emas juga tidak berada dalam skop CGT.

Akaun pelaburan emas bank

Bagi pulangan daripada akaun pelaburan emas (gold investment account), rawatan cukai bergantung kepada fakta — sama ada ia bersifat pendapatan/perniagaan, keuntungan modal, atau pulangan bersifat faedah/diskaun di bawah s.4(c). Klasifikasi ini belum disahkan daripada sumber rasmi pada semakan ini. Perkara ini masih menunggu pengesahan rasmi HASiL — semak semula dengan HASiL sebelum membuat keputusan.

Zakat emas berasingan daripada cukai

Zakat (termasuk zakat emas) ialah tuntutan ibadat yang berasingan daripada cukai pendapatan. Rebatan zakat dan fitrah di bawah subseksyen 6A(3) ACP dilaporkan dalam BNCP dan terhad kepada jumlah cukai kena bayar. Jangan kelirukan zakat dengan cukai pendapatan.

Sumber: HASiL — Nota Penerangan Borang BE Tahun Taksiran 2025 (lihat bahagian Sumber rasmi).

Pelaporan dan rekod

Keuntungan perniagaan daripada jualan emas dilaporkan dalam BNCP bagi tahun taksiran (YA) tempoh asas berkenaan — kategori B untuk perniagaan, BE untuk individu bukan perniagaan. Simpan rekod sekurang-kurangnya 7 tahun seperti dikehendaki s.82 ACP.

Sumber: AGC LOM — Akta Cukai Pendapatan 1967; HASiL — Slaid T2024 (lihat bahagian Sumber rasmi).

Soalan Lazim (FAQ)

S. Adakah semua keuntungan jualan emas dikenakan cukai? J. Tidak. Jika ia pelaburan pasif (pegangan jangka panjang tanpa aktiviti perdagangan), keuntungan bersifat modal dan tidak dikenakan cukai di bawah s.4. Jika ia aktiviti perniagaan/dealer, keuntungan dikenakan cukai sebagai pendapatan perniagaan.

S. Apakah beza CGT dengan CKHT? J. CGT (s.4(aa)) terpakai kepada pelupusan saham syarikat tidak tersenarai oleh syarikat/LLP/koperasi/badan amanah. CKHT terpakai kepada harta tanah. Kedua-duanya tidak terpakai kepada emas.

S. Adakah saya perlu melaporkan zakat emas dalam borang cukai? J. Rebatan zakat dan fitrah dilaporkan dalam BNCP dan terhad kepada jumlah cukai kena bayar; ia berasingan daripada cukai pendapatan.

Glosari

• ACP 1967 — Akta Cukai Pendapatan 1967 (Akta 53).
• BNCP — Borang Nyata Cukai Pendapatan (Borang B untuk perniagaan; Borang BE untuk individu bukan perniagaan).
• CGT — Cukai Keuntungan Modal; terhad kepada saham tidak tersenarai.
• CKHT/RPGT — Cukai Keuntungan Harta Tanah; harta tanah sahaja.
• Badges of trade — ujian faktor untuk membezakan perniagaan daripada pelaburan.
• Tahun taksiran (YA) — tahun cukai yang berkaitan dengan tempoh asas pendapatan.