Pendapatan Sampingan & Pekerjaan Kedua: Cara Lapor dengan Gaji

Pengenalan

Anda bekerja bergaji dan ada pendapatan tambahan — kelas tuisyen, jualan dalam talian, e-hailing, komisen, influencer, sewa, atau pekerjaan kedua bergaji. Adakah anda perlu melaporkannya? Borang apa? Dan adakah PCB cukup?

Prinsip asas: semua pendapatan wajib dilaporkan. Jenis borang yang anda gunakan bergantung pada sama ada anda menjalankan perniagaan — bukan pada bilangan sumber pendapatan.

Borang apa? Penentu: ada perniagaan atau tidak

• Ada perniagaan (walaupun kecil atau bermula pada pertengahan tahun): Borang B sahaja — masukkan gaji + pendapatan perniagaan + lain-lain dalam borang B yang sama. Tarikh akhir: 30 Jun (e-Filing: 15 Julai).
• Tiada perniagaan: Borang BE — gaji + pendapatan lain (sewa, faedah, dll.). Tarikh akhir: 30 April (e-Filing: 15 Mei).

Sumber: HASiL — Soalan Lazim (Individu) Q11, Q35 (R1); Program Memfail BN 2026 (R5).

Pekerjaan kedua bergaji — pendapatan penggajian (s.13)

Pekerjaan kedua bergaji ialah pendapatan penggajian (s.13) daripada majikan lain. Ia dilaporkan bersama gaji utama dalam penyata anda; PCB dipotong oleh setiap majikan; jumlah pendapatan diagregatkan.

Sumber: HASiL — Soalan Lazim (Individu) (R1); Nota Penerangan Borang BE (R3).

PCB sebagai Cukai Muktamad — hilang kelayakan

PCB sebagai Cukai Muktamad (pilihan tidak mengemukakan BNCP) hanya tersedia jika semua syarat berikut dipenuhi: satu punca pendapatan penggajian sahaja (s.13); PCB dipotong mengikut KKCP 1994 (atau PCB sifar); berkhidmat dengan majikan yang sama; cukai tidak ditanggung majikan; dan tiada pilihan taksiran bersama.

Oleh itu, pendapatan sampingan/pekerjaan kedua menyingkirkan kelayakan memilih Cukai Muktamad — anda wajib memfail penyata.

Sumber: HASiL — Soalan Lazim (Individu) Q31 (R1).

Pendapatan perniagaan sampingan — taksiran kendiri

Pendapatan perniagaan (komisen, kelas tuisyen, penceramah, pemandu e-hailing, freelancer, personal shopper, influencer) ialah pendapatan yang layak dikenakan cukai di bawah perenggan 4(a) ACP 1967. Bagi pendapatan perniagaan sampingan:

• taksiran kendiri terpakai;
• rekod mesti disimpan 7 tahun;
• anggaran CP500 mungkin terpakai;
• perbelanjaan dibenarkan di bawah s.33/39 (lihat perbelanjaan-tidak-boleh-ditolak).

Sumber: HASiL — Pengenalan Cukai Pendapatan Individu (R2); Soalan Lazim (Individu) (R1).

Influencer & media sosial — garis panduan HASiL 14 Jan 2026

Menurut Garis Panduan Layanan Cukai ke atas Pendapatan Pempengaruh Media Sosial (HASiL, 14 Januari 2026), pendapatan influencer daripada aktiviti pemasaran/platform umumnya pendapatan perniagaan di bawah perenggan 4(a) ACP, kecuali wujud hubungan penggajian. Perbelanjaan yang kesemua dan semata-mata untuk menghasilkan pendapatan kasar layak ditolak; asas anggaran & prosedur bayaran CP500 terpakai.

Sumber: HASiL — Garis Panduan Pempengaruh Media Sosial, 14 Jan 2026 (R4).

Apa jadi jika tidak melapor?

Kegagalan melaporkan pendapatan sampingan boleh mengakibatkan taksiran tambahan/penalti. Rekod mesti disimpan 7 tahun.

Sumber: HASiL — Soalan Lazim (Individu) Q7–Q10 (R1); Nota Penerangan Borang BE (R3).

Nota perkara ini masih menunggu pengesahan rasmi HASiL — semak semula dengan HASiL sebelum membuat keputusan. daripada penyelidikan

Soalan Lazim (FAQ)

S. Saya kerja gaji dan jual kek secara kecil-kecilan. Borang apa? J. Jika anda menjalankan perniagaan (walaupun kecil), gunakan Borang B sahaja — masukkan gaji + pendapatan perniagaan dalam borang yang sama; tarikh akhir 30 Jun (e-Filing 15 Julai).

S. Saya ada kerja kedua bergaji. Perlukah saya melapor? J. Ya — pekerjaan kedua bergaji ialah pendapatan penggajian (s.13); ia dilaporkan bersama gaji utama. Kehadiran pendapatan sampingan menyingkirkan kelayakan PCB sebagai Cukai Muktamad — anda wajib memfail.

S. Adakah pendapatan influencer kena cukai? J. Umumnya ya — pendapatan influencer daripada aktiviti pemasaran/platform ialah pendapatan perniagaan (perenggan 4(a) ACP), kecuali wujud hubungan penggajian (Garis Panduan HASiL 14 Jan 2026).

S. Bolehkah saya tolak perbelanjaan untuk aktiviti sampingan? J. Ya, jika ia kesemua dan semata-mata untuk menghasilkan pendapatan kasar (s.33), dan tidak termasuk dalam larangan s.39.

S. Berapa lama saya perlu simpan rekod pendapatan sampingan? J. 7 tahun.

Glosari

• BNCP — Borang Nyata Cukai Pendapatan.
• CP500 — notis anggaran cukai bagi individu perniagaan (bayaran ansuran).
• PCB — Potongan Cukai Bulanan.
• Cukai Muktamad — pilihan tidak mengemukakan BNCP jika syarat tertentu dipenuhi (satu punca penggajian, majikan sama, dll.).
• s.13 — pendapatan kasar penggajian.
• perenggan 4(a) — pendapatan daripada perniagaan.
• YA — Tahun Taksiran.