Gaji dan pendapatan penggajian: apa yang dikenakan cukai?

Apa itu pendapatan penggajian?

Dalam cukai pendapatan Malaysia, pendapatan penggajian ialah kelas pendapatan yang dicukai di bawah seksyen 13 Akta Cukai Pendapatan 1967 (ACP 1967).

Mengikut halaman rasmi HASiL, pendapatan penggajian di bawah seksyen 13 merangkumi beberapa perenggan — secara ringkasnya, pendapatan daripada penggajian (termasuk penerimaan tunai, manfaat barangan, manfaat tempat kediaman, bayaran balik daripada kumpulan wang yang tidak diluluskan, dan pampasan) boleh dikenakan cukai.

Sumber: HASiL — Pengenalan Cukai Pendapatan Individu; HASiL — Bagaimana Nak Lapor; Akta Cukai Pendapatan 1967 (lihat bahagian Sumber rasmi).

Item apa sahaja yang termasuk?

Mengikut senarai rasmi HASiL, item berikut termasuk dalam pendapatan penggajian:

• Gaji;
• Upah;
• Tip;
• Elaun;
• Komisen;
• Kerja lebih masa;
• Bonus / insentif;
• Perkuisit;
• Skim opsyen saham pekerja;
• Cukai yang ditanggung oleh majikan;
• Yuran pengarah;
• Ganjaran, termasuk bayaran tertunda di atas pemberhentian penggajian (yang tidak mendapat pengecualian di bawah mana-mana peruntukan akta);
• Gaji cuti yang diterima sebagai pendahuluan dalam kes pemberhentian;
• Saraan lain yang berkaitan dengan penggajian.

Sumber: HASiL — Bagaimana Nak Lapor (senarai rasmi 14 item di bawah subseksyen 13(1)(a)).

Bilakah ia dicukai?

Pendapatan penggajian dikenakan cukai dalam tahun ia diterima (subseksyen 25(1) ACP 1967). Ini bermakna gaji, bonus dan elaun yang anda terima dalam sesuatu tahun biasanya dilaporkan dalam tahun itu.

Terdapat pengecualian khas bagi pekerja yang berhenti kerja dan meninggalkan Malaysia sehingga menjadi bukan pemastautin pada tahun berikutnya: pendapatan penggajian tahun berikutnya dicukai dalam tahun pemergian (subseksyen 25(6) ACP 1967).

Sumber: HASiL — Bagaimana Nak Lapor (pemakaian subseksyen 25(1) dan 25(6)).

Ambang RM37,333 — apa maksudnya?

HASiL menyatakan bahawa individu yang menerima pendapatan penggajian tahunan melebihi RM37,333 dan mereka yang mempunyai Potongan Cukai Bulanan (PCB) layak dikenakan cukai.

Penting: ambang ini ialah penunjuk layak dikenakan cukai, bukan pengecualian pemfailan. Ia bukan bermakna "gaji kecil tak perlu fail". Dalam sesetengah keadaan, individu tetap perlu mendaftar atau melapor walaupun pendapatan di bawah ambang ini — sahkan keadaan anda dengan HASiL.

Sumber: HASiL — Pengenalan Cukai Pendapatan Individu.

Manfaat barangan (MBB) dan manfaat tempat kediaman (NTK)

Sebahagian daripada pendapatan penggajian ialah manfaat barangan (MBB) dan manfaat tempat kediaman (NTK) — nilai sesuatu manfaat yang diterima oleh pekerja daripada majikan.

Sumber: HASiL — Prosedur Pengisian Penyata EA & Borang E (materi rasmi; YA 2024, prinsip kekal).

Cukai Muktamad — pilihan, bukan kewajipan

Pembayar cukai yang berpendapatan penggajian dan PCB boleh memilih untuk tidak mengemukakan Borang Nyata Cukai Pendapatan (BNCP) — ini dikenali sebagai Cukai Muktamad.

Syarat pilihan ini ialah:

1. Mempunyai satu majikan sahaja;
2. Tiada pilihan taksiran bersama di bawah seksyen 45 ACP;
3. PCB dipotong mengikut Kadar Potongan Cukai (KKCP) 1994 atau kadarnya kosong;
4. Berkhidmat kurang daripada 12 bulan dengan majikan yang sama;
5. Pekerja baharu yang berkhidmat kurang daripada 12 bulan dalam tahun taksiran.

Sumber: HASiL — Pengenalan Cukai Pendapatan Individu; HASiL — Bagaimana Nak Lapor.

Pemastautin vs bukan pemastautin

Individu bukan pemastautin dikenakan cukai pada kadar tetap 30% dan tidak layak menikmati sebarang potongan (termasuk pelepasan diri).

Individu pemastautin pula dicukai mengikut kadar progresif dan layak menuntut pelepasan yang dibenarkan.

Sumber: HASiL — Pengenalan Cukai Pendapatan Individu.

Borang yang digunakan

Borang	Untuk siapa
BE	Pemastautin — pekerjaan + pendapatan lain, tanpa perniagaan
B	Pemastautin — dengan perniagaan
M	Bukan pemastautin
EA	Penyata saraan tahunan yang disediakan oleh majikan

Sumber: HASiL — Pengenalan Cukai Pendapatan Individu.

Contoh mudah

Siti bekerja sebagai jurutera dan menerima gaji bulanan RM6,000. Pada tahun 2026, dia menerima gaji, bonus tahunan dan elaun perjalanan. Semua item ini adalah pendapatan penggajian di bawah seksyen 13 dan perlu dilaporkan dalam Borang BE (Siti pemastautin dan tiada perniagaan).

Aiman bekerja dengan dua majikan pada tahun yang sama. Dia tidak layak memilih Cukai Muktamad kerana syarat "satu majikan sahaja" tidak dipenuhi — dia perlu mengemukakan BNCP.

Liyana berhenti kerja dan berpindah ke luar negara sehingga menjadi bukan pemastautin. Mengikut subseksyen 25(6), pendapatan penggajian yang sepatutnya diterima pada tahun berikutnya dicukai dalam tahun pemergiannya.

(Contoh ilustrasi untuk menunjukkan konsep — bukan nasihat cukai khusus.)

Soalan Lazim (FAQ)

S. Elaun dan bonus kena cukai tak? J. Ya — elaun, komisen, kerja lebih masa, bonus/insentif dan perkuisit termasuk dalam senarai rasmi HASiL bagi pendapatan penggajian. Sahkan jenis elaun khusus anda (sesetengah elaun mungkin dikecualikan mengikut peruntukan tertentu — semak dengan HASiL).

S. Saya dapat barang dari majikan — kena cukai tak? J. Manfaat barangan (MBB) dan manfaat tempat kediaman (NTK) ialah sebahagian daripada pendapatan penggajian. Formula penilaian ditetapkan oleh HASiL dalam Prosedur Pengisian Penyata EA & Borang E.

S. Gaji saya kurang RM37,333 — perlu fail tak? J. Ambang RM37,333 ialah penunjuk layak dikenakan cukai, bukan pengecualian pemfailan. Jika anda mempunyai PCB atau keadaan lain yang mewajibkan pemfailan, anda masih perlu melapor. Sahkan keadaan anda dengan HASiL.

S. Saya bukan pemastautin — berapa kadar cukai saya? J. Individu bukan pemastautin dicukai pada kadar tetap 30% dan tidak layak menikmati sebarang potongan.

S. Saya ada satu majikan dan PCB dipotong — perlu fail tak? J. Anda mungkin layak memilih Cukai Muktamad (tidak mengemukakan BNCP) jika semua syarat dipenuhi — termasuk satu majikan sahaja dan tiada pilihan taksiran bersama. Ini pilihan, bukan kewajipan.

Glosari

• ACP 1967 — Akta Cukai Pendapatan 1967 (Akta 53).
• Pendapatan penggajian — pendapatan daripada penggajian di bawah seksyen 13 ACP 1967.
• MBB — manfaat barangan (benefits-in-kind).
• NTK — nilai tempat kediaman (value of living accommodation).
• PCB — Potongan Cukai Bulanan.
• BNCP — Borang Nyata Cukai Pendapatan.
• Cukai Muktamad — pilihan untuk tidak mengemukakan BNCP dengan syarat tertentu.
• KKCP — Kadar Potongan Cukai.