Pencen dan pendapatan persaraan: bagaimana ia dicukai di Malaysia?

Bagaimana pencen dilayan di sisi cukai?

Pencen ialah pendapatan yang dikenakan cukai di bawah s.4(e) Akta Cukai Pendapatan 1967 (ACP) — iaitu pendapatan daripada pencen, anuiti atau bayaran berkala lain. Ini bermakna pencen bulanan anda dilaporkan sebagai pendapatan bercukai dalam penyata cukai, melainkan ia dikecualikan. (Sumber: akta konsolidasi ACP 1967 — s.4(e).)

Namun, tidak semua pencen dikenakan cukai. Pengecualian bergantung pada umur persaraan, jenis skim dan bilangan pencen yang anda terima.

Bila pencen dikecualikan daripada cukai?

Pencen yang diterima dari Malaysia dikecualikan daripada cukai sekiranya salah satu syarat berikut dipenuhi:

1. Anda bersara pada umur 55 atau umur persaraan wajib di bawah undang-undang bertulis;
2. Anda bersara kerana keuzuran dan pencen diterima daripada Kerajaan atau skim pencen yang diluluskan;
3. Jika anda menerima lebih daripada satu pencen, hanya pencen tertinggi dikecualikan — pencen lain dilaporkan sebagai pendapatan bercukai.

(Sumber: HASiL — halaman Pengecualian Cukai; e-Buku Majikan dan Pekerja; Nota Penerangan Borang BE.)

Jadi pengecualian ini tidak automatik untuk semua pencen — syarat umur dan skim mesti dipenuhi.

Persaraan pilihan (awal) sektor awam

Bagi pekerja sektor awam yang memilih persaraan pilihan (awal) sebelum umur persaraan wajib, bayaran pencen ditaksir dan dikenakan cukai sehingga mencapai umur 55 atau umur wajib bersara. (Sumber: HASiL — halaman Pengecualian Cukai.) Pencen daripada tabung pencen yang tidak diluluskan juga kekal bercukai; skim bukan kerajaan memerlukan kelulusan HASiL. (Sumber: e-Buku Majikan dan Pekerja — HASiL.)

Ganjaran (gratuity): pengecualian penuh dan separa

Ganjaran ialah bayaran sekaligus semasa bersara — berbeza daripada pencen bulanan, dan layanan cukainya berbeza.

• Pengecualian penuh diberikan jika ganjaran diterima kerana faktor kesihatan, kematian atau kecederaan, atau apabila anda mencapai umur 55 / umur wajib selepas 10 tahun perkhidmatan dengan majikan yang sama.
• Pengecualian separa: RM1,000 bagi setiap tahun genap perkhidmatan apabila bersara daripada penggajian atau atas pemberhentian kontrak (Perenggan 25D Jadual 6 ACP, berkuat kuasa mulai YA 2016). Baki ganjaran dikenakan cukai dalam tahun ia diterima.

(Sumber: e-Buku Majikan dan Pekerja — HASiL; halaman Pengecualian Cukai — HASiL.)

Contoh ilustrasi: Jika anda berkhidmat 15 tahun dengan majikan yang sama, ganjaran sehingga RM15,000 (15 × RM1,000) dikecualikan; lebihan daripadanya tertakluk kepada cukai dalam tahun diterima. (Kiraan ini hanya aplikasi aritmetik peruntukan 25D; sahkan keadaan anda dengan HASiL.)

Pampasan pemberhentian kerja

Pampasan yang diterima apabila pekerjaan ditamatkan dilayan seperti berikut:

• Pengecualian penuh jika pampasan diterima kerana keuzuran atau gangguan kesihatan.
• Selain itu, pengecualian RM10,000 bagi setiap tahun lengkap perkhidmatan (RM20,000 bagi YA 2020 dan 2021) diberikan; baki dikenakan cukai.
• Ambil perhatian: pampasan yang diterima oleh pengarah (bukan pengarah urusan) syarikat terkawal dikenakan cukai sepenuhnya.

(Sumber: HASiL — halaman Pengecualian Cukai; e-Buku Majikan dan Pekerja.)

Pengeluaran KWSP dan skim persaraan

Pengecualian penuh untuk pengeluaran sekali gus (lump sum) daripada skim yang diluluskan (cth. pengeluaran umur 55, 60 atau pengeluaran sebahagian) — perkara ini masih menunggu pengesahan rasmi HASiL — semak semula dengan HASiL sebelum membuat keputusan.

Pelepasan caruman persaraan (ringkasan)

Caruman yang anda buat sendiri boleh mengurangkan cukai melalui pelepasan:

• Caruman KWSP / skim diluluskan: terhad RM4,000.
• Premium insurans hayat / takaful keluarga / caruman sukarela tambahan KWSP: terhad RM3,000.
• Jumlah gabungan kedua-duanya terhad RM7,000.

(Sumber: HASiL — halaman Pelepasan Cukai (Individu), item 17.) Amaun di atas adalah daripada tab YA 2025 yang dipaparkan HASiL pada tarikh semakan; jadual pelepasan YA 2026 belum diterbitkan — perkara ini masih menunggu pengesahan rasmi HASiL — semak semula dengan HASiL sebelum membuat keputusan.

Jangan keliru: pelepasan caruman KWSP pekerja (RM4,000) berbeza daripada caruman majikan kepada KWSP. Caruman majikan yang melebihi RM4,000 setahun dilaporkan menjadi perkuisit bercukai mulai YA 2024 — angka ini adalah berdasarkan maklumat semasa HASiL — perkara ini masih menunggu pengesahan rasmi HASiL — semak semula dengan HASiL sebelum membuat keputusan.

PRS (Skim Persaraan Swasta) dan anuiti tertangguh

• Pelepasan caruman PRS sehingga RM3,000 diberikan mulai YA 2012 sehingga YA 2025 (Belanjawan 2025, MOF). Status lanjutan bagi YA 2026 belum disahkan daripada sumber rasmi semasa — perkara ini masih menunggu pengesahan rasmi HASiL — semak semula dengan HASiL sebelum membuat keputusan.
• Pengeluaran caruman PRS yang perlu mematuhi kriteria garis panduan Suruhanjaya Sekuriti tertakluk kepada cukai pegangan 8% atas setiap ringgit sumbangan yang dikeluarkan; cukai pegangan ini dianggap cukai muktamad (rujukan s.109G ACP). (Sumber: HASiL — halaman Cukai Pegangan; ACP 1967.)

PRS berbeza daripada KWSP; pengeluaran awal PRS tertakluk kepada cukai pegangan 8%.

Bukan pemastautin berumur 55 ke atas

Individu bukan pemastautin berumur 55 tahun yang menerima pencen daripada penggajian Malaysia tidak dikenakan cukai. (Sumber: HASiL — halaman Individu Tidak Bermastautin.)

Soalan Lazim (FAQ)

S. Adakah semua pencen dikecualikan daripada cukai? J. Tidak. Pengecualian hanya diberikan jika syarat dipenuhi: bersara pada umur 55 / umur wajib, bersara kerana keuzuran daripada skim diluluskan, atau (jika lebih satu pencen) hanya pencen tertinggi. Pencen daripada tabung tidak diluluskan kekal bercukai.

S. Saya bersara awal (pilihan) daripada sektor awam. Bagaimana pencen saya? J. Pencen anda ditaksir dan dikenakan cukai sehingga anda mencapai umur 55 atau umur wajib bersara. (Sumber: HASiL — halaman Pengecualian Cukai.)

S. Adakah ganjaran (gratuity) sama dengan pencen? J. Tidak. Ganjaran ialah bayaran sekaligus dan dilayan berasingan: pengecualian penuh dalam keadaan tertentu, atau pengecualian separa RM1,000 bagi setiap tahun genap perkhidmatan (Perenggan 25D Jadual 6).

S. Saya menerima pampasan apabila diberhentikan kerja. Adakah ia dicukai? J. Jika kerana keuzuran/gangguan kesihatan, ia dikecualikan penuh. Selain itu, RM10,000 bagi setiap tahun lengkap perkhidmatan dikecualikan dan baki dicukai. Pampasan pengarah syarikat terkawal dicukai sepenuhnya.

S. Bolehkah saya menuntut pelepasan untuk caruman KWSP dan PRS? J. Ya — caruman KWSP/skim diluluskan sehingga RM4,000 dan premium insurans nyawa/takaful sehingga RM3,000 (jumlah RM7,000 terhad), serta caruman PRS sehingga RM3,000 bagi YA 2025. Status YA 2026 bagi pelepasan PRS — perkara ini masih menunggu pengesahan rasmi HASiL — semak semula dengan HASiL sebelum membuat keputusan.

S. Saya bukan pemastautin tetapi menerima pencen daripada Malaysia. J. Jika anda berumur 55 tahun ke atas dan menerima pencen daripada penggajian Malaysia, anda tidak dikenakan cukai ke atas pencen tersebut.